Άρχοντας του Φαναρίου για την Ουκρανία: Κανένας ναός δεν πρέπει να καταλαμβάνεται με τη βία

Ο Δαμιανάκης (αριστερά) με τον Αρχιεπίσκοπο Ελπιδοφόρο. Φωτογραφία: FB Ηλία Δαμιανάκη

Ο Άρχοντας του Οικουμενικού Πατριαρχείου Ηλίας Δαμιανάκης δημοσίευσε στο blog του στην πλατφόρμα Substack ένα άρθρο με τίτλο «Παρωδία κανονικής τάξης». Σε αυτό απάντησε στην έκκληση του Μητροπολίτη Τσερκάσι και Κανίβ Θεοδοσίου προς τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο να βοηθήσει να σταματήσει η βία και οι καταλήψεις ναών στην Ουκρανία.

Ο συγγραφέας παραδέχτηκε ότι «κανένας χριστιανός δεν πρέπει να χαίρεται με τη βία, τον εκφοβισμό ή το να αφαιρείται με τη βία ένας ναός από μια κοινότητα». «Κανένας ναός δεν πρέπει να καταλαμβάνεται με τη βία. Κανένας πιστός δεν πρέπει να θεωρείται εχθρός λόγω της εκκλησιαστικής του ένταξης. Όλα αυτά πρέπει να επιλύονται νόμιμα, ειρηνικά και με γνήσια ποιμαντική ευθύνη», γράφει ο άρχοντας.

Ωστόσο, κατά τα λεγόμενά του, πίσω από την έκκληση του μητροπολίτη κρύβεται «μια αντίφαση τόσο μεγάλη που δεν μπορεί να καλυφθεί ούτε από αρχιερατικά άμφια, ούτε από επίσημους τίτλους, ούτε από ατελείωτες αναφορές στην "κανονική τάξη"».

Ο άρχοντας ισχυρίζεται ότι ο Μητροπολίτης Θεοδόσιος «θέλει η Κωνσταντινούπολη να παρέμβει στις υποθέσεις της Ουκρανίας, ενώ ταυτόχρονα απορρίπτει την εκκλησιαστική εξουσία βάσει της οποίας η Κωνσταντινούπολη ενήργησε στην Ουκρανία». Εννοεί τη χορήγηση του Τόμου στην OCU το 2019. «Έχει η Κωνσταντινούπολη εξουσία στην Ουκρανία ή όχι; Αν όχι, τότε ο Μητροπολίτης Θεοδόσιος δεν έχει καμία λογική βάση να απαιτεί από την Κωνσταντινούπολη να επιλύει εκκλησιαστικές συγκρούσεις στην Ουκρανία. Αν ναι, τότε δεν μπορεί κανείς να επικαλείται αυτή την εξουσία μόνο όταν χρειάζεται προστασία για μια δομή που αρνείται να αναγνωρίσει την απόφαση της Κωνσταντινούπολης», συλλογίζεται ο συγγραφέας.

Την έκκληση του Μητροπολίτη Θεοδοσίου την χαρακτήρισε «υποκρισία ανάξια αρχιερατικής έδρας». Κατά τα λεγόμενα του άρχοντα, ο ιεράρχης «διαμαρτύρεται μόνο για την ορατή πληγή και αρνείται να ονομάσει την ασθένεια που κρύβεται κάτω από αυτήν».

«Η ειρήνη δεν μπορεί να σημαίνει διατήρηση της ρωσικής εκκλησιαστικής κυριαρχίας», τόνισε ο συγγραφέας. Τη λύση τη βλέπει στη «μετάνοια για τη θεολογία της αυτοκρατορίας, στην αναγνώριση της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας και στην αποκατάσταση της κοινωνίας».

Ωστόσο, ο άρχοντας δεν διευκρίνισε ποιος ακριβώς καταλαμβάνει τους ναούς της UOC. Δεν ανέφερε επίσης ότι ο ίδιος ο Μητροπολίτης Θεοδόσιος υπέστη επίθεση κατά τη διάρκεια της κατάληψης του καθεδρικού ναού στο Τσερκάσι. Επιπλέον, ο συγγραφέας συνεχίζει να συνδέει την UOC με τη Μόσχα, παρόλο που ήδη τον Μάιο του 2022 η Σύνοδος στη Θεοφάνεια ανακήρυξε την πλήρη αυτοτέλεια και ανεξαρτησία της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Ο Ηλίας Δαμιανάκης είναι αγιογράφος και επιχειρηματίας. Χρηματοδότησε την επίσκεψη του Πατριάρχη Βαρθολομαίου στη Φλόριντα το 2006. Τον τίτλο του Άρχοντα Μαΐστορα του Οικουμενικού Πατριαρχείου ο Δαμιανάκης φέρει από το 2010.

Υπενθυμίζουμε ότι ο Μητροπολίτης Θεοδόσιος σε συνέντευξή του στο ελληνικό πρακτορείο «Ρομφαία» δήλωσε ότι ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως έχει πραγματική δυνατότητα να σταματήσει τις βίαιες καταλήψεις ναών στην Ουκρανία και να τερματίσει τη θρησκευτική σύγκρουση στη χώρα, αλλά δεν το κάνει.

«Ακόμα και τώρα ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα μπορούσε να παρέμβει και να επηρεάσει τους κληρικούς του στην Ουκρανία, οι οποίοι στις περισσότερες περιπτώσεις είναι οι υποκινητές των εγκλημάτων, – δήλωσε ο Σεβασμιώτατος Θεοδόσιος. – Αρκεί να δώσει δημόσια ευλογία να σταματήσει η επιθετικότητα, να απαγορεύσει την κατάληψη ναών και την κακοποίηση πιστών... Αλλά αυτό, δυστυχώς, δεν συμβαίνει».

Έτσι, η δημοσίευση του Δαμιανάκη μπορεί να θεωρηθεί ως ανεπίσημη απάντηση του Οικουμενικού Πατριαρχείου στον ιεράρχη της UOC.

Προηγουμένως το SPJ είχε αναφέρει ότι στις 17 Οκτωβρίου 2024 υποστηρικτές της OCU κατέλαβαν τον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Αγίου Μιχαήλ της UOC στο Τσερκάσι. Ο Μητροπολίτης Θεοδόσιος υπέστη τότε διάσειση και νοσηλεύτηκε.