Στη ΜΘΑ πραγματοποιήθηκε υπεράσπιση διατριβής για το πρωτείο του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως

Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Φωτογραφία: orthodox observer

Στη Μοσχοβίτικη Θεολογική Ακαδημία πραγματοποιήθηκε η υπεράσπιση διδακτορικής διατριβής του ηγουμένου Διονυσίου (Σλιόνοφ) – τοποτηρητή της Σταυροπηγιακής Μονής Αγίου Ανδρέα στη Μόσχα και διευθυντή του μεταπτυχιακού τμήματος της ΜΘΑ.

Το θέμα της εργασίας – «Υπέρ της συνοδικής δομής της Ορθόδοξης Εκκλησίας: η θεωρία του πρωτείου του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως και η κριτική της».

Στη εργασία του ο ηγούμενος Διονύσιος αποδεικνύει, ότι η σύγχρονη «θεωρία του πρωτείου» του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως – η διδασκαλία περί της ιδιαίτερης υπερδικαιοδοτικής εξουσίας του επί πάσης της ορθόδοξης διασποράς και του δικαιώματος αποδοχής εφέσεων από κληρικούς ξένων Εκκλησιών – δεν έχει ούτε κανονικά, ούτε θεολογικά, ούτε ιστορικά ερείσματα και έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την παραδοσιακή για την Ορθοδοξία συνοδική εκκλησιολογία.

Μεταξύ των βασικών συμπερασμάτων της διατριβής:

Η θεωρία του πρωτείου του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως έρχεται σε βαθεία αντίθεση με τη συνοδική εκκλησιολογία της Ορθόδοξης Εκκλησίας: μοναδική Κεφαλή της Εκκλησίας είναι ο Χριστός, και οι Τοπικές Εκκλησίες είναι ισότιμες μεταξύ τους ως μέλη ενός σώματος, επομένως κανένας προκαθήμενος δεν μπορεί να κατέχει εξουσία ανώτερη από τους άλλους.

Στη βάση της θεωρίας κείνται αυθαίρετες ερμηνείες κανόνων, θεολογικών όρων και μεμονωμένων ιστορικών προηγουμένων, τα οποία το Φανάρι παρουσιάζει ως γενικώς δεσμευτικό κανόνα. Ειδικότερα, ο συγγραφέας δείχνει ότι ο 28ος κανόνας της Συνόδου Χαλκηδόνος περί εξουσίας «επί των αλλοφύλων» αρχικώς αφορούσε μόνο τρεις βυζαντινές επαρχίες και όχι ολόκληρη την παγκόσμια διασπορά, ενώ ο τίτλος «οικουμενικός» ιστορικώς ήταν απλώς τιμητικός και δεν παρείχε εξουσιαστικές αρμοδιότητες.

Η «οικονομία» που επέδειξε το Φανάρι έναντι των μελών της ΟΕΚ ΚΠ και της ΥΑΟΕ το 2018, χωρίς μετάνοια εκ μέρους τους, δεν οδήγησε στη θεραπεία του σχίσματος, αλλά έθεσε τα θεμέλια για ανοικτούς διωγμούς κατά της κανονικής Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας – συμπεριλαμβανομένου νόμου για την ουσιαστική απαγόρευση της ΟΕΚ, δικαστικές διώξεις αρχιερέων και βίαιες καταλήψεις ναών.

Η υλοποίηση της θεωρίας του πρωτείου – είναι η κύρια αιτία της σημερινής εκκλησιαστικής διαίρεσης, συγκρίσιμης κατά την έκτασή της με το σχίσμα του 1054, και η υπεράσπιση των αρχών της συνοδικότητας είναι ζωτικώς αναγκαία για ολόκληρη την παγκόσμια Ορθοδοξία.

Ο συγγραφέας υπογραμμίζει ότι η διατριβή δεν αξιώνει εξαντλητικό χαρακτήρα ως προς το θέμα και χαράσσει κατευθύνσεις για περαιτέρω έρευνες – λεπτομερή ανάλυση προηγουμένων αυτοκεφαλίας, εμβαθυμένη μελέτη της σλαβικής εκκλησιαστικής ιστορίας και συνέχιση του επιστημονικο-θεολογικού διαλόγου υπέρ της συνοδικής δομής της Εκκλησίας.

Υπενθυμίζουμε ότι προηγουμένως ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας σε συνέντευξή του στην ΕΟΔ δήλωσε, ότι ο πρώτος μεταξύ ίσων δεν σημαίνει κυρίαρχος επί του δευτέρου και τρίτου. Κατά τα λεγόμενά του, όλες οι Εκκλησίες είναι ισότιμες, και χωρίς αυτή την κατανόηση η ορθόδοξη ενότητα θα τεθεί σε κίνδυνο. «Η ενότητα απαιτεί πάντοτε ταπείνωση, αλήθεια και αγάπη», – κατέληξε ο Αρχιεπίσκοπος.